{"id":42170,"date":"2022-05-20T18:00:22","date_gmt":"2022-05-20T16:00:22","guid":{"rendered":"https:\/\/canfali.com\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/"},"modified":"2025-02-25T12:17:19","modified_gmt":"2025-02-25T11:17:19","slug":"in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/","title":{"rendered":"In conversations with \/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0"},"content":{"rendered":"<p><strong>&ldquo;Per a entendre D&eacute;nia cal posar els ulls al Magreb, tamb&eacute; en l&#39;antiguitat&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>El f&ograve;rum, la pla&ccedil;a per excel&middot;l&egrave;ncia de les urbs romanes, era el centre de la ciutat. En ell es concentraven les institucions pol&iacute;tiques, religioses i judicials, es realitzaven les transaccions comercials i tamb&eacute; les assemblees. Era per tant un lloc de trobada i d&#39;agitada activitat. A trav&eacute;s de les restes arqueol&ograve;giques trobades, i mancant una excavaci&oacute; arqueol&ograve;gica en extensi&oacute;, podem imaginar com va ser el f&ograve;rum de Dianium. Disposem de fonts escrites i de troballes fortu&iuml;tes que ens permeten acostar-nos a la realitat d&#39;una ciutat al&ccedil;ada als peus de la vessant nord del castell i el port del qual va tindre ja fa 2.000 anys una important activitat comercial relacionada sobretot amb el vi. La pla&ccedil;a estaria situada en els terrenys de l&rsquo;Hort de Morand, on l&#39;any 2007 va apar&eacute;ixer un magn&iacute;fic pedestal amb una inscripci&oacute; epigr&agrave;fica del segle II d. C. que pertanyeria a l&#39;arquitectura ornamental de l&#39;espai m&eacute;s important del municipium. &Eacute;s nom&eacute;s un exemple de les inscripcions que han anat apareixent en diferents &egrave;poques i llocs, moltes d&#39;elles procedents probablement del f&ograve;rum i disperses pel terme municipal, per&ograve; que ens han anat aportant informaci&oacute; sobre la ciutat romana.<\/p>\n<p>El bloc amb la inscripci&oacute; epigr&agrave;fica al qual fem refer&egrave;ncia va ser el huit&eacute; d&#39;aquestes caracter&iacute;stiques que es coneix. L&#39;&uacute;ltima troballa d&#39;un pedestal similar es remuntava als temps de Roc Chab&aacute;s. En 1872, ell mateix i Fidel Fita, amb el suport de Jos&eacute; Antonio Morand, propietari dels terrenys, van realitzar unes excavacions en un lloc pr&ograve;xim a la s&eacute;nia que regava les terres on va apar&eacute;ixer, explica l&#39;arque&ograve;leg Josep A. Gisbert. Prop d&#39;all&iacute;, 135 anys despr&eacute;s es va trobar el huit&eacute; pedestal. Va ser un descobriment fortu&iuml;t, esdevingut mentre es feien uns treballs de neteja en la parcel&middot;la de 1.800 m&sup2; de l&rsquo;Hort de Morand que &eacute;s ara de propietat municipal. Les tasques es van fer a trav&eacute;s d&#39;un Programa de Garantia Social amb vista a desenvolupar un projecte de parc arqueol&ograve;gic, recorda Gisbert, per al qual es disposava de finan&ccedil;ament extern, un mili&oacute; d&#39;euros que despr&eacute;s van tindre un altre dest&iacute;. La resta dels terrenys de l&rsquo;Hort de Morand -hi ha 20.000 m&sup2; protegits- s&oacute;n de propietat privada i no han sigut excavats encara. Una intervenci&oacute; arqueol&ograve;gica podria aportar informaci&oacute; important per a con&eacute;ixer una mica millor com va ser Dianium.<\/p>\n<p>El 22 de setembre de 2007, CANFALI MARINA ALTA publicava un article en el qual es feia refer&egrave;ncia al descobriment de l&#39;&uacute;ltima pe&ccedil;a. Va ser trobada al costat del pou de la s&eacute;nia, precisa l&#39;arque&ograve;leg, a l&#39;interior d&#39;una p&egrave;rgola amb umbracle. Possiblement, va ser traslladada en el segle XVIII fins all&iacute; des del seu empla&ccedil;ament original -que no estaria molt lluny- a fi de servir de farciment per a elevar la plataforma de la s&eacute;nia. El pedestal porta la seg&uuml;ent inscripci&oacute;: M (arc) Sempronio L(ucii) filie Gal(eriae) Lepido &ograve;mnibus honoribus in rep(ublica) sua funcio , la traducci&oacute; del qual seria A Marco Sempronio, de la tribu Galeria, fill de Lucio Lepido que va exercir totes les magistratures a la seua ciutat.<\/p>\n<p>Marc Sempronio Lepido va ser un magistrat, un personatge destacat de les elits municipals, que va dedicar un pedestal a la seua esposa, Calpurnia Marcela, del qual es tenia coneixement des de 1573 i que s&#39;exhibeix, al costat d&#39;altres peces amb inscripcions epigr&agrave;fiques romanes, en el Museu Arqueol&ograve;gic de D&eacute;nia. Aquesta porta la inscripci&oacute; uxori optimae et dignissimae (&ldquo;a la meua dona &ograve;ptima i dign&iacute;sima&rdquo;) i ja es tenia coneixement d&#39;ella en 1573. El format i la tipologia dels dos pedestals s&oacute;n els mateixos: en la decoraci&oacute; de les cares laterals apareixen uns rombes inscrits en un rectangle motlurat que coincideix amb les arestes perimetrals, mentre que el camp epigr&agrave;fic de la cara interior est&agrave; delimitat per una motlura o sanefa.<\/p>\n<p>En el segle XIX, a m&eacute;s de les troballes de Roc Chab&aacute;s i Fidel Fita, l&#39;arque&ograve;leg cita tamb&eacute; els de Remigio Salom&oacute;n en uns treballs promoguts cap a 1848. Assenyala que durant segles han aparegut nombrosos pedestals amb inscripcions. Alguns en el segle XVI, durant els treballs de reconstrucci&oacute; del fossat de la Ronda de les Muralles, &ldquo;que en molts casos van ser reubicats a la fi d&#39;aqueix segle i principis del XVII en el mur de l&#39;hort del que hui coneixem com a parr&ograve;quia de Sant Antoni, llavors convent francisc&agrave;, i en el tra&ccedil;at del Cam&iacute; de la Mar, hui Carrer la Mar, o b&eacute; van ser utilitzats per a refor&ccedil;ar les muralles del castell&rdquo;. Precisa que cap a 1643, en temps de Marco Antonio Palau, ja no es trobaven en la seua ubicaci&oacute; inicial, &ldquo;encara que fonts m&eacute;s antigues documenten i descriuen la seua proced&egrave;ncia&rdquo;.&nbsp;<\/p>\n<p>Josep A. Gisbert recorda tamb&eacute; que en &egrave;poca visig&oacute;tica, en el segle VI d. C., la ciutat canvia d&#39;empla&ccedil;ament i el f&ograve;rum es converteix en una extensa pedrera, d&#39;on s&#39;extrau material per a les construccions andalus&iacute;es. D&#39;aqu&iacute; ve que hi haja tamb&eacute; una dispersi&oacute; de troballes de materials pertanyents a Dianium en el lloc en qu&egrave; es va assentar la ciutat isl&agrave;mica, ja siga en la medina o en el raval. &Eacute;s el cas probablement de la coneguda com a pedra de la Pat&agrave;. Destaca que l&#39;escriptora Maria Ibars reflecteix en una de les seues novel&middot;les que es trobava sobre un mur de t&agrave;pia, probablement andalusina, situat entre la Carretera dels Gires i el Carrer de la Pat&agrave; actual, &ldquo;en una casa que feia cantonada i pertanyia a &lsquo;la S&eacute;nia dels Oliver&rsquo;, circumdada parcialment per les muralles de la drassana de Daniya&rdquo;, afig. Encara que no ha tingut oportunitat de veure-la -abans que ell iniciara la seua activitat professional a D&eacute;nia, fa prop de 40 anys, va desapar&eacute;ixer d&#39;aqueix empla&ccedil;ament-, &ldquo;se sap que va ser col&middot;locada a l&#39;interior d&#39;una casa pr&ograve;xima, propietat d&#39;Agust&iacute;n Tom&aacute;s Sancho, qui fora regidor de Cultura de l&#39;Ajuntament de D&eacute;nia&rdquo;. La pe&ccedil;a, amb l&#39;empremta d&#39;un peu, va desapar&eacute;ixer en un moment en qu&egrave; es comen&ccedil;ava a posar en valor el tema arqueol&ograve;gic. Segons Gabriela Mar&iacute;n en Dianium. Arqueologia romana de D&eacute;nia (1970), la pedra portava un cercle de 15 cent&iacute;metres de di&agrave;metre que va poder servir per a encaixar una est&agrave;tua. Precisa tamb&eacute; que &eacute;s coneguda la pres&egrave;ncia d&#39;empremtes de peus en pedres dedicades com a exvot a una divinitat o commemorant la pres&egrave;ncia d&#39;una persona en algun lloc. El peu pot estar nu, cal&ccedil;at o simplement apar&eacute;ixer la silueta, com en el nostre cas.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>&ldquo;- M&eacute;s avant; a la &ldquo;genoll&agrave;&rdquo;.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Una altra rialleta dels ciutadanes. Sabien l&rsquo;hist&ograve;ria. Dones d&rsquo;antic havia una llosa blanca en una t&agrave;pia secular d&rsquo;una finca que &eacute;s nomenava la &ldquo;Senieta d&rsquo;Oliver&rdquo;, la qual llosa t&egrave;nia uneixes empremtes en baix relleu, pintades de roig, que representaven per als creients, al m&agrave;, peu, genoll i dit del Nostre Senyor Jes&uacute;s. Els vianants tocaven respectuosament aquells senyals pietosos i se senyaven considerant-es ja enfortits per als grans caminades que all&iacute; comen&ccedil;aven per tothom que volguera anar pels poblets de la costa quan els camins amples eren escassos. Despr&eacute;s pass&agrave; a ser pr&agrave;ctica infantil i femen&iacute;vola. Aquell requisit de rever&egrave;ncia volia acomplir Tona, m&eacute;s temorosa dones que era mare&rdquo;<\/strong><\/p>\n<p><strong>(Maria Ibars, Vinyes plans)<\/strong><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>La Pedrera del Montg&oacute;<\/strong><\/p>\n<p>Els pedestals amb inscripcions commemoratives trobats a D&eacute;nia presenten la mateixa forma i caracter&iacute;stiques que uns altres apareguts en diferents llocs d&#39;Hisp&agrave;nia. En principi, mancant un examen petrogr&agrave;fic, sembla que tots van ser realitzats amb roques extretes del Montg&oacute;, que seria la pedrera de la qual es proveiria un important taller lapidari situat a D&eacute;nia i on els lapicidas de Dianium no sols realitzaven enc&agrave;rrecs locals, sin&oacute; que tamb&eacute; proveirien a altres punts de la Tarragonina. Caldria situar-ho al voltant de l&#39;any 100, indica l&#39;arque&ograve;leg. Salvant les difer&egrave;ncies, m&eacute;s que evidents, ens fa recordar la import&agrave;ncia que va tindre l&#39;activitat del llaurat de la pedra en el segle XIX molt prop d&#39;ac&iacute;, en La Xara, terra de picapedrers.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p><strong>Monuments epigr&agrave;fics a Alger<\/strong><\/p>\n<p>La localitzaci&oacute; de monuments epigr&agrave;fics similars als trobats a D&eacute;nia en una ciutat algeriana, amb els quals guardarien una relaci&oacute; cronol&ograve;gica, apunta al fet que tal vegada no eren utilitzats com a pedestals d&#39;est&agrave;tues, com es creia en principi, sin&oacute; com a blocs arquitect&ograve;nics que sostindrien les columnes del f&ograve;rum, &eacute;s a dir, que sobre ells es col&middot;locarien les bases, fustos i capitells. &ldquo;Estarien dedicats a les fam&iacute;lies m&eacute;s importants de Dianium, que serien els qui finan&ccedil;arien la seua construcci&oacute;&rdquo;, puntualitza Josep A. Gisbert, qui sost&eacute; que &ldquo;per a entendre D&eacute;nia cal posar els ulls al Magreb, tamb&eacute; en l&#39;antiguitat&rdquo;.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"&ldquo;Per a entendre D&eacute;nia cal posar els ulls al Magreb, tamb&eacute; en l&#39;antiguitat&rdquo; &nbsp; El f&ograve;rum, la pla&ccedil;a&hellip;","protected":false},"author":2,"featured_media":28800,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"csco_display_header_overlay":false,"csco_singular_sidebar":"","csco_page_header_type":"","csco_page_load_nextpost":"","csco_post_video_location":[],"csco_post_video_location_hash":"","csco_post_video_url":"","csco_post_video_bg_start_time":0,"csco_post_video_bg_end_time":0,"footnotes":""},"categories":[597],"tags":[],"class_list":["post-42170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cultura-ca-es","cs-entry","cs-video-wrap"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v26.6 (Yoast SEO v27.3) - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-premium-wordpress\/ -->\n<title>In conversations with \/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0 - Canfali<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"In conversations with \/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"&ldquo;Per a entendre D&eacute;nia cal posar els ulls al Magreb, tamb&eacute; en l&#039;antiguitat&rdquo; &nbsp; El f&ograve;rum, la pla&ccedil;a&hellip;\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Canfali\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/es-es.facebook.com\/CANFALIMarinaAlta\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2022-05-20T16:00:22+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-02-25T11:17:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/canfali.com\/app\/uploads\/2025\/02\/4d1ae5688496b1fb692ccd923319de39.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"802\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"550\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Alex\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@canfalima\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@canfalima\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Alex\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"9 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"NewsArticle\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Alex\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25dd7e79206e119c02d489a3b67ca83d\"},\"headline\":\"In conversations with \\\/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\\\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0\",\"datePublished\":\"2022-05-20T16:00:22+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-25T11:17:19+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/\"},\"wordCount\":1824,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/app\\\/uploads\\\/2025\\\/02\\\/4d1ae5688496b1fb692ccd923319de39.jpg\",\"articleSection\":[\"Cultura\"],\"inLanguage\":\"va-ES\",\"copyrightYear\":\"2022\",\"copyrightHolder\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/#organization\"}},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/\",\"name\":\"In conversations with \\\/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\\\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0 - Canfali\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/app\\\/uploads\\\/2025\\\/02\\\/4d1ae5688496b1fb692ccd923319de39.jpg\",\"datePublished\":\"2022-05-20T16:00:22+00:00\",\"dateModified\":\"2025-02-25T11:17:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"va-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"va-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/app\\\/uploads\\\/2025\\\/02\\\/4d1ae5688496b1fb692ccd923319de39.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/app\\\/uploads\\\/2025\\\/02\\\/4d1ae5688496b1fb692ccd923319de39.jpg\",\"width\":802,\"height\":550},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"In conversations with \\\/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\\\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/\",\"name\":\"Canfali\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"va-ES\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/#organization\",\"name\":\"Canfali\",\"url\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"va-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/app\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/canfali_marina_alta_logo.png\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/app\\\/uploads\\\/2025\\\/12\\\/canfali_marina_alta_logo.png\",\"width\":225,\"height\":225,\"caption\":\"Canfali\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/es-es.facebook.com\\\/CANFALIMarinaAlta\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/canfalima\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/canfalimarinaalta\\\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/25dd7e79206e119c02d489a3b67ca83d\",\"name\":\"Alex\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"va-ES\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/98bd9e8345af882c94b4d49db053494ffab4b0a9ca408823ad3dbaf04d352f02?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/98bd9e8345af882c94b4d49db053494ffab4b0a9ca408823ad3dbaf04d352f02?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/98bd9e8345af882c94b4d49db053494ffab4b0a9ca408823ad3dbaf04d352f02?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Alex\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/canfali.com\\\/ca-es\\\/author\\\/alex\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"In conversations with \/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0 - Canfali","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/","og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"In conversations with \/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0","og_description":"&ldquo;Per a entendre D&eacute;nia cal posar els ulls al Magreb, tamb&eacute; en l&#39;antiguitat&rdquo; &nbsp; El f&ograve;rum, la pla&ccedil;a&hellip;","og_url":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/","og_site_name":"Canfali","article_publisher":"https:\/\/es-es.facebook.com\/CANFALIMarinaAlta","article_published_time":"2022-05-20T16:00:22+00:00","article_modified_time":"2025-02-25T11:17:19+00:00","og_image":[{"width":802,"height":550,"url":"https:\/\/canfali.com\/app\/uploads\/2025\/02\/4d1ae5688496b1fb692ccd923319de39.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Alex","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@canfalima","twitter_site":"@canfalima","twitter_misc":{"Written by":"Alex","Est. reading time":"9 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"NewsArticle","@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/"},"author":{"name":"Alex","@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/#\/schema\/person\/25dd7e79206e119c02d489a3b67ca83d"},"headline":"In conversations with \/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0","datePublished":"2022-05-20T16:00:22+00:00","dateModified":"2025-02-25T11:17:19+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/"},"wordCount":1824,"publisher":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/canfali.com\/app\/uploads\/2025\/02\/4d1ae5688496b1fb692ccd923319de39.jpg","articleSection":["Cultura"],"inLanguage":"va-ES","copyrightYear":"2022","copyrightHolder":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/#organization"}},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/","url":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/","name":"In conversations with \/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0 - Canfali","isPartOf":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/canfali.com\/app\/uploads\/2025\/02\/4d1ae5688496b1fb692ccd923319de39.jpg","datePublished":"2022-05-20T16:00:22+00:00","dateModified":"2025-02-25T11:17:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/#breadcrumb"},"inLanguage":"va-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"va-ES","@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/#primaryimage","url":"https:\/\/canfali.com\/app\/uploads\/2025\/02\/4d1ae5688496b1fb692ccd923319de39.jpg","contentUrl":"https:\/\/canfali.com\/app\/uploads\/2025\/02\/4d1ae5688496b1fb692ccd923319de39.jpg","width":802,"height":550},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/in-conversations-with-en-conversacin-con-josep-a-gisbert-santonja-descubrir-dianium-el-forum-las-inscripciones-lapidarias\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"In conversations with \/ en conversa amb: Josep A. Gisbert Santonja\/ Descobrir Dianium: El f\u00f2rum i les inscripcions lapid\u00e0ries\u00a0"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/#website","url":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/","name":"Canfali","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"va-ES"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/#organization","name":"Canfali","url":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"va-ES","@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/canfali.com\/app\/uploads\/2025\/12\/canfali_marina_alta_logo.png","contentUrl":"https:\/\/canfali.com\/app\/uploads\/2025\/12\/canfali_marina_alta_logo.png","width":225,"height":225,"caption":"Canfali"},"image":{"@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/es-es.facebook.com\/CANFALIMarinaAlta","https:\/\/x.com\/canfalima","https:\/\/www.instagram.com\/canfalimarinaalta\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/#\/schema\/person\/25dd7e79206e119c02d489a3b67ca83d","name":"Alex","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"va-ES","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/98bd9e8345af882c94b4d49db053494ffab4b0a9ca408823ad3dbaf04d352f02?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/98bd9e8345af882c94b4d49db053494ffab4b0a9ca408823ad3dbaf04d352f02?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/98bd9e8345af882c94b4d49db053494ffab4b0a9ca408823ad3dbaf04d352f02?s=96&d=mm&r=g","caption":"Alex"},"url":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/author\/alex\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42170"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42170\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/wp-json\/wp\/v2\/media\/28800"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42170"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42170"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/canfali.com\/ca-es\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42170"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}